Kavram
gündem belirleme
agenda-setting
Haber medyasının konulara verdiği vurgunun, kamunun o konuları ne kadar önemli gördüğünü etkilemesi: medya insanlara ne düşüneceklerini değil, ne hakkında düşüneceklerini belirler.
Gündem belirleme, haber medyasının konulara verdiği vurgunun (yer, süre, konum, tekrar) kamunun o konuları ne kadar önemli gördüğünü etkilemesidir. Kuramın sloganlaşan ifadesi, siyaset bilimci Bernard Cohen’in 1963 tarihli cümlesidir: Basın insanlara ne düşüneceklerini söylemekte her zaman başarılı olmayabilir, ama ne hakkında düşüneceklerini söylemede şaşırtıcı ölçüde başarılıdır.
Kavramın deneysel doğuşu, Maxwell McCombs ile Donald Shaw’ın 1968 sonbaharında Chapel Hill’de yaptığı çalışmadır: 100 kararsız seçmenin önemli saydığı konular ile dokuz medya kaynağının öne çıkardığı konular arasında çok yüksek korelasyonlar bulundu (büyük haberlerde +0,967). Yazarlar bunun kuramı kanıtlamadığını, ama kuramla uyumlu olduğunu belirtti.
Araştırmacılar üç gündemden söz eder: medya gündemi, kamu gündemi ve politika gündemi. Birinci düzey gündem belirleme konuların, ikinci düzey ise konuların ya da kişilerin niteliklerinin belirginliğini aktarır. Etki herkeste ve her konuda aynı değildir; yönelim gereksinimi gibi koşullara bağlıdır.
Türkçe yazında aynı kavram için “gündem belirleme”nin yanında “gündem oluşturma”, “gündem kurma”, “gündem hazırlama” ve “gündem koyma” gibi adlar da kullanılmıştır. Ders: Gündem Belirleme.
Örnek
1968’de Chapel Hill’de seçmenlerin önemli saydığı kampanya konularının sıralaması, dokuz medya kaynağının öne çıkardığı konuların sıralamasına çok benziyordu (büyük haberlerde +0,967).