Kavram
kapı bekçiliği
gatekeeping
Bir haberin ya da bilginin medya kanalından geçip geçmeyeceğini belirleyen seçme süreci; medya gündeminin oluşumunun ilk halkası.
Kapı bekçiliği (gatekeeping), bir haberin, olayın ya da bilginin kitle iletişim kanalından geçip geçmeyeceğini belirleyen seçme sürecidir: Sonsuz sayıda olay arasından bir kısmı “kapıdan” geçer, bir kısmı elenir. Medya gündeminin oluşumunun ilk halkasıdır; gündem belirlemede “hangi konular medya gündemine giriyor?” sorusunun cevabı burada aranır.
Haber alanındaki erken bir çalışma David Manning White’ın 1950 tarihli makalesidir: Küçük bir gazetenin telgraf editörünün yedi gün boyunca kullandığı ve reddettiği ajans haberlerini içeriklerine göre sınıflandırdı ve editörün gerekçelerini inceledi. Sonraki araştırmalar Kurt Lewin’in “kuvvet” kavramından yararlanır: Shoemaker ve arkadaşlarının Kongre’deki elli yasa tasarısına ilişkin çalışması, gazete kapı bekçiliğinde bireysel yazar özelliklerinden çok rutin düzeydeki güçlerin (editörlerin haber değeri değerlendirmesi) belirleyici olduğunu gösterdi.
Kavramın ayrıntısı Kapı Bekçiliği dersinde işlenir; burada yalnızca gündem belirlemeye bağlantısı önemlidir. Türkçe yazında bu kavram için “kapı bekçisi” ve “eşik bekçiliği” adları da geçer.
Örnek
White’ın 1950 çalışmasında küçük bir gazetenin telgraf editörünün bir hafta boyunca kullandığı ve elediği ajans haberleri, editörün verdiği gerekçelerle birlikte incelendi.