Kavram
Schramm modeli
Schramm’s model
Wilbur Schramm’ın 1954 tarihli “How Communication Works” bölümündeki modeli: Shannon’ın mühendislik zinciri, iki kişinin deneyim daireleri, herkesin hem kodlayıp hem çözmesi ve geri bildirim.
Schramm’ın modeli tek bir çizim değil, bir bölümün içinde art arda gelen birkaç çizimdir. İlki, Shannon’ın mühendislik zincirini insana uyarlar: kaynak, kodlayıcı, işaret, kod çözücü, hedef. İkincisi, iki kişinin birikmiş deneyimlerini iki daire olarak çizer ve iletişimin ancak dairelerin örtüştüğü yerde kolay olduğunu söyler. Üçüncüsü, herkesin hem kodlayıcı hem kod çözücü olduğunu, sürecin bu yüzden bir yerde başlayıp bir yerde bitmediğini vurgular. Sonra dönüşü ekler: geri bildirim, hem karşıdan hem de kendi mesajından gelebilir.
Schramm 1954’te öğrenme kuramı diyagramı için meslektaşı Osgood’a borçlu olduğunu dipnotta yazar. Bölümü 1971’de yeniden yazarken iletişimi iki ayrı eylem, yani iki kişinin ilişkisi olarak öne çıkarır. “Dairesel model” ve “deneyim alanı” adları ders kitaplarında yaygındır; ama Schramm’ın iki metninde de aynen geçmez (bkz. dairesel model (Osgood–Schramm), deneyim alanı). Model, Lasswell ve Shannon–Weaver’ın çizgisini reddetmez; onun üstüne insan katmanları ekler.
Örnek
Bir doktorun “kontrendikasyon” demek yerine “bu ilacı şu durumdaysan kullanma” demesi: işaretleri hastanın deneyim dairesinden seçmek. (Varsayımsal örnek.)