Kavram
kitle iletişimi
mass communication
Mesajların teknik araçlarla, herkese açık biçimde, dolaylı ve tek yönlü olarak dağınık bir izleyici kitlesine ulaştırıldığı iletişim biçimi; iletici çoğunlukla bir kurumdur.
Kitle iletişimi, yalnızca “çok kişiye ulaşmak” demek değildir. Alman araştırmacı Gerhard Maletzke’nin (1963) sık anılan tanımına göre bu iletişimde mesajlar herkese açık biçimde (alıcıları sınırlı ve tek tek belli değildir), teknik yayım araçlarıyla, dolaylı olarak (iletici ile alıcı arasında mekân ya da zaman mesafesi vardır) ve tek yönlü olarak (iletici ile alıcı rol değiştirmez) dağınık bir izleyici kitlesine verilir.
Maletzke’nin şemasında kitle iletişimi, tek tek insanların kurduğu bir iletişim olmaktan çok, kurumsallaşmış ve mesleki bir aracı yapıdan geçer. Alıcının tepkisi ileticiye doğrudan ulaşmaz; okur mektupları, Maletzke’nin “zayıf geri bildirim” örnekleri arasındadır.
Bu ölçütler kitle iletişimini yüz yüze konuşmadan ayırır. Sosyal medya çağında hangi ölçütlerin hâlâ geçerli olduğu ise ayrı bir tartışma konusudur.
Örnek
Akşam haber bülteni: herkese açık, bir yayın kurumunca hazırlanan, izleyicinin karşılık veremediği ve izleyicilerin evlerine dağıldığı bir yayın.