Kavram
AGIL şeması
AGIL scheme
Parsons’ın, bir sistemin ayakta kalmak için karşılaması gereken dört gerekliliği (uyum, amaca ulaşma, bütünleşme, gizil örüntü sürdürme) sıraladığı şema.
AGIL, Parsons’ın bir toplumsal sistemin sürmesi için karşılanması gereken dört işlevsel gerekliliğin baş harfleridir: Adaptation (uyum: çevreden kaynak sağlama), Goal attainment (amaca ulaşma: hedef koyma ve kaynakları ona yöneltme), Integration (bütünleşme: parçaların uyumunu ve çatışma yönetimini sağlama) ve Latency ya da pattern maintenance (gizil örüntü sürdürme: değerleri ve motivasyonu koruma, aktarma).
Toplum düzeyinde uyum işi ekonomiye, amaca ulaşma işi siyasete benzetilir. Şema 1950’lerde biçimlendi ve ayrıntılı hâlini 1956’da aldı.
Türkçe kaynaklarda harfler “uyum, amaca ulaşma, bütünleşme, gizil örüntü sürdürme” olarak, bazılarında ise “gaye ulaştırma” ve “içerileme” gibi adlarla geçer.
Örnek
Bizim örneğimiz: küçük bir yerel gazetede reklam geliri (A), tiraj hedefleri (G), editör–muhabir kuralları (I) ve ilkelerin yeni gelenlere aktarılması (L).