Kavram
büyükşehir ve zihinsel yaşam
the metropolis and mental life
Simmel’in 1903 denemesinde büyükşehrin hızlı izlenim akışının sinir yaşamını yoğunlaştırdığı, blazé tutum ve mesafeli bir tutum doğurduğu tezi.
Simmel’in “Büyükşehir ve Zihinsel Yaşam” denemesi (1903), kentin ruhsal etkilerini işler. Ona göre büyükşehir, hızlı ve kesintisiz izlenim değişimleriyle “sinir yaşamını yoğunlaştırır”; şehirli bu akışa duyguyla değil aklıyla karşılık verir. Para ekonomisi ve dakiklik, bu akıl egemenliğinin ve hesaplanabilirliğin parçalarıdır.
İki tutum öne çıkar. Blazé tutumda şeyler arasındaki farklar körelir: farklar algılanır ama anlamsız hissedilir; Simmel bunu hem sinirlerin tükenmesine hem para ekonomisine bağlar. Mesafeli tutum (Reserviertheit), çok sayıda insana içsel tepki vermeyi önler; kişisel özgürlüğü doğurur ama bedeli yalnızlık olabilir. Simmel, insanın kendini hiçbir yerde büyükşehir kalabalığındaki kadar yalnız ve terk edilmiş hissetmediğini yazar.
Simmel’in yazıları Chicago geleneğine, Park ve Burgess’in 1921 tarihli ders kitabındaki çeviriler gibi yollarla da ulaştı; medya araştırmasında anonimlik, aşırı uyaran ve kalabalık tartışmalarının bir kökü olarak okunabilir (bu son bağlantı bizim yorumumuz).
Örnek
Simmel’in düşünce deneyi: Berlin’deki bütün saatler bir saat şaşarsa kentin ekonomik trafiği uzun süre altüst olurdu.