Kavram
Weaver’ın üç düzeyi
Weaver’s three levels
İletişim sorunlarının üç katmanı: A teknik (semboller ne kadar doğru iletilir), B anlamsal (anlam ne kadar yerine ulaşır), C etkililik (alınan anlam davranışı ne kadar etkiler).
Warren Weaver 1949’daki yazısına, iletişimi çok geniş anlamda ele alarak (bir zihnin bir başkasını etkileyebileceği bütün yollar) başlar ve sorunları üç düzeyde sıralar. Düzey A, teknik sorun: semboller ne kadar doğru iletilebilir? Düzey B, anlamsal sorun: iletilen semboller istenen anlamı ne kadar isabetle taşır? Düzey C, etkililik sorunu: alınan anlam davranışı istenen yönde ne kadar etkiler?
Shannon’ın matematiği doğrudan yalnızca A düzeyine aittir. Weaver ise B ve C’nin, ancak A’da mümkün olan doğruluğa dayanabildiği için A’daki sınırların onlar için de geçerli olduğunu; A düzeyi kuramının B ve C için de kayda değer ölçüde bir kuram sayılabileceğini savunur. Bu iyimserlik sonradan çok tartışıldı: Bar-Hillel ve Carnap 1950’lerin başında anlamsal bilgi için ayrı bir kuram önerdi; Shannon ise kuramının başka alanlara taşınmasının deneysel bir iş olduğunu belirtti.
Düzey C, Lasswell’in “ne etkiyle?” sorusunun Weaver’daki karşılığı gibi okunabilir; bu bizim yaptığımız bir eşlemedir, iki yazarın kendi cümlesi değil. Ayrıntı: Lasswell ve Shannon–Weaver Modelleri.
Örnek
Varsayımsal örnek, sel uyarısı SMS’i: ekranda bozuk harfler görünüyor (A); “tahliye” sözcüğü yanlış anlaşılıyor (B); uyarı doğru anlaşılıyor ama kimse evinden çıkmıyor (C).