Kavram
Thomas teoremi
Thomas theorem
İnsanlar durumları gerçek olarak tanımlarsa, durumlar sonuçları bakımından gerçektir (W. I. Thomas ve D. S. Thomas, 1928); inancın doğru olması gerekmez.
Thomas teoremi, William I. Thomas ve Dorothy Swaine Thomas’ın The Child in America (1928) kitabında geçen şu cümledir: “If men define situations as real, they are real in their consequences.” Yani insanlar bir durumu gerçek saydığında, o tanım yanlış olsa bile sonuçlar gerçek olur. Robert K. Merton 1948’de bu cümleyi “Thomas teoremi” diye adlandırdı ve onu kendi “kendini gerçekleştiren kehanet” çözümlemesinin başlangıcı yaptı.
Kavramın kökü daha eskidir: Thomas ve Znaniecki’nin 1918 tarihli The Polish Peasant çalışmasının yöntem notu, “durumun tanımı”nı bir toplumsal edimin üç öğesinden biri sayar. İletişim açısından önemi, söylenti, manşet ve sohbet gibi şeylerin insanlara durumu tanımlatan malzeme olmasıdır. Merton’ın Last National Bank benzetmesi, kurgu bir öyküdür: sağlam bir bankanın iflas edeceği söylentisine yeterince mevduat sahibi inanınca banka gerçekten iflas eder.
Örnek
Sokakta kendi kendine konuşanların kendisine hakaret ettiğini sanan bir mahkûm, o insanları öldürmüştü; Thomas ve Thomas bu vakayı teoremden hemen önce anlatır.