Kavram
rezonans
resonance
Gündelik yaşam deneyimi ile televizyon mesajları örtüştüğünde kültivasyon etkisinin “çifte doz” alarak güçlenmesi.
Rezonans (resonance), gündelik yaşam deneyimi ile televizyon mesajlarının örtüştüğü durumlarda kültivasyon etkisinin güçlendiğini söyler; bunu “çifte doz” diye anlatırlar. Kavram, Gerbner ekibinin 1976–79 çalışmalarına yönelik eleştirilere yanıt olarak geliştirildi; özellikle Doob ve Macdonald’ın 1979 Toronto çalışması, mahallenin gerçek suç oranı hesaba katılınca izleme–korku ilişkisinin kaybolduğunu göstermişti.
Özer’in aktardığına göre Gerbner ve arkadaşlarının 1980 makalesinde, suç oranı yüksek şehir merkezlerinde yaşayanlarda izleme miktarı ile korku arasındaki ilişki en güçlü çıkmıştır: televizyondaki suç dünyası ile gündelik çevre birbirini pekiştirir. Aynı aktarıma göre gerçekte de daha yüksek suç kurbanı olma riski taşıyan yaşlı örneklemde izleme ile risk algısı arasındaki ilişki daha güçlüdür.
Rezonans, ana akımlaşmanın tamamlayıcısı gibi okunabilir: ana akımlaşma farklı gruplar arasındaki farkları aşındırırken, rezonans bazı gruplarda etkinin neden daha güçlü olduğunu açıklar. Potter (1993) hem ana akımlaşmayı hem rezonansı kuramın varsayımları arasında inceledi. Türkçede “rezonans” sözcüğü çevrilmeden kullanılır (ör. Özer 2005). Ayrıntılar Kültivasyon: Eleştiriler ve Sonraki Bulgular dersinde.
Örnek
Suç oranı yüksek bir mahallede yaşayan ve çok televizyon izleyen birinin korkusunun, hem gerçek çevresi hem ekrandaki suç dünyası aynı yönde konuştuğu için, güvenli bir semtte yaşayan çok izleyenden daha güçlü çıkması.