Kavram
durumun tanımı
definition of the situation
İnsanlar bir durumu nasıl tanımlarsa ona göre davranır; Thomas’ın ünlü cümlesine göre gerçek sayılan durumlar, sonuçlarında da gerçektir.
W. I. Thomas ile Dorothy Swaine Thomas’ın 1928 tarihli The Child in America kitabında geçen cümle şudur: “If men define situations as real, they are real in their consequences.” Yaklaşık karşılığı: insanlar durumları gerçek olarak tanımlarsa, o durumlar sonuçlarında gerçektir. Kitapta bu cümle, bir hapishane müdürünün anlattığı olayla birlikte verilir: bir mahkûm, sokakta kendi kendine konuşan insanların dudak hareketlerini hakaret sanıp onları öldürmüştür.
Merton 1949’da bu cümleyi “Thomas teoremi” diye anıp toplumbilimin temel önermelerinden saydı: insanlar bir durumun yalnızca nesnel özelliklerine değil, çoğu zaman öncelikle onun kendileri için taşıdığı anlama tepki verir; anlam verildikten sonra davranış ve sonuçlar o anlama göre belirlenir.
Kavram etkileşimci geleneğin temelinde durur: anlam, durumun içinde hazır durmaz; insanların onu nasıl tanımladığından doğar.
Örnek
“X Bankası batıyor” söylentisine inanan müşterilerin paralarını çekmesi ve bankanın gerçekten zora düşmesi (Merton’un “sosyolojik mesel”inin özeti; hayalî bir örnek).