Kavram
dışlanma korkusu
fear of isolation
Toplumdan dışlanmaktan, çevrenin gözünden düşmekten duyulan korku. Suskunluk sarmalı kuramında insanı sürekli fikir iklimini yoklamaya ve azınlıkta olduğunu sezdiğinde susmaya iten motor.
Dışlanma korkusu (Türkçe kaynaklarda “izolasyon korkusu” da geçer; İngilizce fear of isolation), suskunluk sarmalı kuramının motorudur. Noelle-Neumann’a göre insan sosyal bir varlıktır ve çevresinin gözünden düşmekten, yalnız kalmaktan çekinir. Topluluk da sapkın (çoğunluktan ayrı) görülen kişiyi dışlamakla tehdit eder: kaşları çatmak, sırt dönmek, alay etmek bu tehdidin gündelik biçimleridir. İki Türkçe ders kitabı da bu korkuyu kuramın beş varsayımının ikincisi olarak sayar: bireyler dışlanma korkusunu sürekli duyar.
Kuram bu korkunun büyük ölçüde bilinçsiz işlediğini ileri sürer: insanlar davranışlarının kamuoyuna göre ayarlandığını çoğunlukla düşünmez. Noelle-Neumann korkunun gerçekliğine destek olarak Asch’in çizgi deneylerine başvurur.
Eleştirmenlere göre sorun, korkunun çoğu çalışmada ölçülmeyip varsayılmasıdır: sessiz kalanlar gerçekten daha fazla korku duyuyor mu, yoksa çekingenlik ya da ilgisizlik mi susturuyor? Bu yüzden korku, kuramın en çok tartışılan ve sınanması en zor halkasıdır.
Örnek
Asch’in 1956 çizgi deneyinde, kendisi dışında herkesin yanlış cevapta birleştiği bir odadaki denekler, kritik denemelerdeki tahminlerinin yaklaşık üçte birinde çoğunluğun yanlışına katıldı; bazıları sonradan grubun karşısında yalnız kalmanın onlara ne kadar rahatsız edici geldiğini anlattı.