Kavram
ağır izleyiciler
heavy viewers
Kültivasyon araştırmalarında televizyon izleme miktarına göre yapılan gruplamanın üst ucu; karşılaştırmanın öteki tarafında hafif (az izleyen) izleyiciler bulunur.
Ağır izleyici (heavy viewer), kültivasyon araştırmalarında televizyon izleme miktarına göre yapılan gruplamanın üst ucudur; karşıtı hafif (az izleyen) izleyicidir. Katılımcılar genellikle az, orta ve çok izleyenler diye ayrılır ve kültivasyon farkı, iki uç grubun “televizyon yanıtı” verme yüzdesi arasındaki farktır (Erdoğan 1998).
Önemli nokta: bölme göreli bir karşılaştırmadır. Kaç saatin “çok” sayıldığı çalışmadan çalışmaya değişir; örneğin Özer’in (2005) Ankara’daki lise çalışmasında izleme süresi 2 saat ve altı olanlar “az”, 2 saatin üstü olanlar “çok” izleyen sayıldı. Bazı kaynaklarda “dört saat” gibi başka eşikler de geçer, ama bunlar tek bir kesin kural değil, belirli çalışmaların tercihidir.
Ağır izleyici olmak, kültivasyon kuramında bir suçlama ya da tanı değildir; yalnızca karşılaştırma için kullanılan bir gruptur. Araştırmacılar gruplar arasındaki farkı, cinsiyet, yaş, eğitim ve gelir gibi değişkenleri kontrol ederek yorumlar. Eleştirmenler, kontroller eş zamanlı uygulandığında farkın büyük ölçüde kaybolduğunu savunmuştur (Hirsch 1980; Hughes 1980). Türkçede “ağır izleyici”, “çok izleyenler” ve “ağır seyirciler” adları görülür. Ayrıntı: Kültivasyon (Ekme) Kuramı.
Örnek
Günde iki saatten az izleyen ile çok daha fazla izleyen iki gruba aynı güvenlik sorusunu sormak ve “ekrandaki dünyaya uygun” cevap veren yüzdelerini karşılaştırmak.