Kişi
Solomon Asch
Polonya doğumlu Amerikalı sosyal psikolog (1907–1996). 1950’lerdeki çizgi uzunluğu uyum deneyleriyle tanınır; Noelle-Neumann’ın kuramında dışlanma korkusunun psikolojik dayanaklarından biridir.
Hayat öyküsü
Solomon E. Asch 1907’de Varşova’da doğdu ve 1996’da ABD’de, Pennsylvania’daki Haverford’da öldü. New York’taki City College’dan 1928’de mezun oldu; Columbia Üniversitesi’nde 1930’da yüksek lisans, 1932’de doktora yaptı.
Uzun bir akademik yaşamı oldu: Brooklyn College’da, New School for Social Research’te ve ağırlıklı olarak Swarthmore College’da çalıştı; 1960’ların ortasından itibaren Rutgers Üniversitesi’nde Bilişsel Araştırmalar Enstitüsü’nün başında bulundu, 1970’lerde Pennsylvania Üniversitesi’nde profesör oldu. 1952’de yayımladığı Social Psychology kitabı alanın klasiklerinden sayılır.
Bu derste ilgilendiğimiz katkısı, 1950’lerin uyum (conformity) deneyleridir. Asch, bir tek kişiyle, yanlış cevapta oybirliği eden bir grup arasında basit ve net bir olgu üzerinde anlaşmazlık kurdu: bir standart çizgiyle aynı uzunluktaki çizgiyi bulmak. Deneğin cevabını grubun önünde, sesli vermesi gerekiyordu. 1956’da yayımlanan monografide, üç farklı kurumdan 123 denekle yaptığı çalışmayı raporladı: kritik denemelerdeki tahminlerin yaklaşık üçte biri çoğunluğun yanlış cevabına kaydı; ama cevapların büyük kısmı bağımsız kaldı ve bazı denekler hiç boyun eğmedi. Asch bu bulguları yalnızca “insanlar sürü gibidir” diye değil, insanın hem uyma hem bağımsız kalma eğilimlerini birlikte anlamaya çalışan bir bakışla yorumladı.
Noelle-Neumann, insanların yalnız kalmaktan çekindiğini ve bunun bir toplumsal baskı doğurduğunu savunurken Asch’in deneylerine sık sık başvurdu; suskunluk sarmalının arka planındaki psikolojik dayanaklardan biri olarak okunur.
Bu derste
Suskunluk Sarmalı dersinde, Noelle-Neumann’ın dışlanma korkusu varsayımına arka plan sağlayan deneyleriyle geçer; ayrıca dışlanma korkusu kavramıyla ilişkilidir.
Önemli eserleri
- Asch, Solomon E. (1952). Social psychology. New York: Prentice-Hall. — Sosyal psikolojinin klasik ders kitabı; uyum deneyleri öncesinde yazıldı.
- Asch, Solomon E. (1956). Studies of independence and conformity: I. A minority of one against a unanimous majority. Psychological Monographs: General and Applied, 70(9), 1-70. https://doi.org/10.1037/h0093718 — Çizgi deneyinin ayrıntılı raporu: 123 denek, 18 denemenin 12’si kritik.