Kavram
sözsüz iletişim
nonverbal communication
Sözcükler dışındaki her şey yoluyla, yani yüz ifadesi, jest, duruş, ses tonu ve mesafe gibi araçlarla kurulan iletişim; sözlü iletişimle birlikte ve çoğu zaman onu tamamlayarak işler.
Sözsüz iletişim, sözcüklerin dışında kalan her şeyle kurulan iletişimdir: yüz ifadeleri, el kol hareketleri, duruş, bakış, ses tonu, hatta insanların birbirine ne kadar yakın durduğu. Beden hareketlerinin incelenmesine “kinesik” denir; terimi 1952’de antropolog Ray Birdwhistell ortaya atmıştır.
Paul Ekman ve Wallace Friesen 1969’da sözsüz davranışları beş gruba ayırdı: duygu ifadeleri, düzenleyiciler (konuşma sırasını yönetenler), uyum sağlayıcılar (gerginlikle başa çıkma hareketleri), açıklayıcılar (sözü görsel olarak destekleyenler) ve simgesel hareketler (doğrudan söz karşılığı olanlar; “tamam” işareti gibi).
Sözsüz iletişim için “iletişimin yüzde 93’ü beden dilidir” diye bir sav dolaşır; oysa bu, iki küçük deneyin yanlış genelleştirilmesinden doğmuş bir efsanedir. Sözsüz ve sözlü öğeler çoğu zaman birlikte çalışır, biri diğerinin yerine geçmez.
Örnek
Başparmağını kaldırmak (simgesel hareket), elinle bir balığın ne kadar büyük olduğunu göstermek (açıklayıcı) ve başını sallayarak karşındakinin devam etmesini istemek (düzenleyici).