Kavram
hareketli harf
movable type
Her harfi ayrı bir parça olarak yapıp sayfaya dizme, basma ve sonra sökerek yeniden kullanma yöntemi; kilde, ahşapta ve metalde dünyanın farklı yerlerinde geliştirildi.
Ağaç blok basımında bir sayfanın tamamı tek bir kalıba oyulur; kalıp yalnızca o sayfayı basar. Hareketli harfte ise her harf ayrı bir parçadır: harfler dizilir, sayfa basılır, sonra harfler sökülüp başka bir sayfada yeniden kullanılır. Yöntemin tarihi tek bir ülkeye ait değildir: Çin’de 1040’lı yıllarda pişmiş kilden harflerle denendiği, Kore’de 1377’de metal harfle basılmış bir kitabın (Jikji) günümüze ulaştığı, Avrupa’da ise 1450’lerde Mainz’da metal harfle kitap basıldığı belgelenmiştir .
Çince gibi binlerce işaretli yazı sistemlerinde tam sayfa blokları çoğu zaman daha ucuz kaldığı için hareketli harf Çin’de baskın hâle gelmedi .
Örnek
(Varsayımsal örnek.) Alfabesi otuz kadar harften oluşan bir dilde harf kutusu küçüktür; binlerce işaretli bir yazı sisteminde aynı kutu çok daha büyük ve yavaş yönetilir.