Kişi
Karl Popper
Viyana doğumlu bilim felsefecisi (1902–1994); bilimsel kuramın yanlışlanabilir olması gerektiği ölçütüyle tanınır.
Hayat öyküsü
Karl Popper 28 Temmuz 1902’de Viyana’da doğdu ve 1994’te öldü. Bilim felsefesinin en çok tartışılan isimlerinden biridir. Bilimi bilim olmayandan ayırma sorusuna yanıtı yanlışlanabilirliktir: bir kuram, olası bir gözlemle bağdaşmayabiliyorsa bilimseldir.
Bunu Einstein’ın riskli öngörüleri ile her insan davranışına uyan psikanalitik açıklamaları karşılaştırarak gösterdi. Ona göre kuramlar hiçbir zaman kesin doğrulanmaz; yalnızca sınavlardan geçerek desteklenir. Yardımcı varsayımları değiştirmenin, yeni sınanabilir öngörüler doğurduğu sürece saygın bilimsel uygulama olduğunu da kabul etti.
Ana eseri Logik der Forschung 1935’te Viyana’da yayımlandı; İngilizce çevirisi The Logic of Scientific Discovery 1959’da çıktı. Kuhn, Lakatos ve Putnam gibi düşünürler onun fikirlerini eleştirdi; bu eleştiriler bilim felsefesinin ana tartışma başlıklarından biri hâline geldi.
Bu derste
Kuramı yargılamanın ilk sorusu olan sınanabilirlik, bu derste (Kuram Nedir? Paradigmalar ve Sınıflamalar) onun ölçütüyle ele alınır.
Önemli eserleri
- Popper, Karl R. (1959 [1935]). The logic of scientific discovery. London: Hutchinson. — Yanlışlanabilirlik ölçütünün kaynağı; özgün adı Logik der Forschung (1935).