Kavram
meta-analiz
meta-analysis
Benzer çalışmaların etki büyüklüklerini istatistiksel olarak birleştirip ortak bir tahmin ve farkların nedenlerini çıkaran yöntem; dosya çekmecesi sorununa ve ölçüm hatasına duyarlıdır.
Meta-analiz, benzer soruları soran çok sayıda çalışmanın etki büyüklüklerini istatistiksel olarak birleştirip ortak bir tahmin çıkarır ve farkların nedenlerini (moderatörleri) arar. Terimi 1976’da Gene Glass ortaya attı. Adımlar: soruyu ve arama kurallarını yazmak, çalışmaları toplamak (yayımlanmamışlar dahil), her birinden etki büyüklüğü çıkarmak, birleştirmek, farkları açıklamak ve yanlılığı sınamak.
İki tuzağı vardır: Rosenthal’ın adlandırdığı dosya çekmecesi sorunu (anlamlı çıkmayan çalışmalar yayımlanmaz) ve kötü ölçümün birleştirmeyle düzelmemesi. Örnek: kültivasyon ve sosyal medya üzerine 2023 meta-analizi, 66 bağımsız örneklemden 460 etki büyüklüğünü birleştirip genel etkiyi .123 buldu; 1997’deki kültivasyon meta-analizi ortalama etkiyi .09 bulmuştu. Bkz. etki büyüklüğü, tekrarlanabilirlik krizi.
Örnek
Sosyal medya kullanımı ile dünya algısı arasındaki ilişkiyi ölçen 66 örneklemden 460 etki büyüklüğünü birleştirmek.